Để hiểu những điều tuyệt vời về SSD, chúng ta hãy bắt đầu thiết bị lưu trữ dữ liệu truyền thống: Ổ đĩa cứng (HDD - Hard disk drive). Về cơ bản, ổ đĩa cứng hoạt động như sau: Phía trong ổ đĩa là đĩa từ quay rất nhanh (từ 3.600 rpm tới 15.000 rpm) có thể được đọc và ghi dữ liệu lên nhờ một "đầu đọc" vươn được ra cả bề mặt đĩa; tất cả được điều khiển bởi một bộ điều khiển ta sẽ đề cập sau trong bài. "Đầu đọc" này đầu này không hề tiếp xúc với bề mặt đĩa từ, bởi việc đọc - ghi dữ liệu hoàn toàn nhờ vào các bộ cảm biến điện trường. Nếu chẳng may đầu đọc tiếp xúc với bề mặt đĩa thì đĩa từ sẽ bị hư hại dẫn tới hư hỏng/mất dữ liệu. Từ đó ta có thể thấy các khuyết điểm của ổ đĩa cứng: dễ hư hỏng (khi chịu va đập mạnh) và tốc độ còn thấp (phải dựa vào chuyển động vật lý của đầu đọc tới vị trí của dữ liệu).
*rpm là revolutions per minute, một đơn vị đo tốc độ quay của máy móc/thiết bị điện tử
Đó là đối với ổ đĩa cứng HDD. Còn về SSD, tuy sử dụng chung chuẩn giao tiếp như ổ đĩa cứng nhưng bên trong ổ SSD lại hoàn toàn khác. Ổ SSD được cấu tạo từ những con chip flash. Chính vì cấu tạo này mà ổ đĩa SSD có rất nhiều ưu điểm so với ổ đĩa cứng truyền thống.
Ổ đĩa SSD không có bất kì bộ phần chuyển động nào, do đó SSD không cần phải quay đĩa từ hay di chuyển đầu đọc, đồng thời cũng không tạo ra âm thanh. Kết quả là ổ đĩa SSD sẽ có quá trình khởi động, truy xuất ngẫu nhiên, chạy ứng dụng v.v… cực kì nhanh. Đó là chưa kể đến hiệu quả tiết kiệm điện của SSD: SSD không có cơ chế quay nên năng lượng tiêu hao rất ít. Các yếu tố này góp phần giúp các thiết bị di động hiện tại và tương lai có nhiều thay đổi đáng kể: chạy nhanh, ít tiêu thu năng lượng, hoạt động êm ái, bền bỉ và an toàn hơn.
Lấy ví dụ với chiếc Eee PC. Chính nhờ tích hợp ổ cứng SSD nên Eee PC khi bị rơi rớt, va đập cũng không làm tổn hại đến dữ liệu chứa bên trong máy. Máy chạy nhanh, thời gian khởi động 10s, tắt máy 5s dù bộ vi xử lý chỉ ở mức trung bình là Intel Mobile chipset.
